Szanowni Państwo,

W związku z zawetowaniem rządowego projektu ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (dalej: „specustawa”) pojawiają się liczne pytania dotyczące legalności pobytu i pracy obywateli Ukrainy w Polsce po 30 września br. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje w tej sprawie.

Nowy projekt nowelizacji specustawy został 17 września przyjęty przez Senat bez poprawek i obecnie oczekuje na podpis Prezydenta. Ustawa przewiduje przedłużenie do 4 marca 2026 r.:

• legalności pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi (osoby posiadające PESEL UKR i korzystające z ochrony czasowej);
• legalnego pobytu oraz ważności wiz krajowych obywateli Ukrainy;
• ważności zezwoleń na pobyt czasowy obywateli Ukrainy;
• terminów opuszczenia terytorium Polski oraz dobrowolnego powrotu;
• ważności kart pobytu, polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca oraz dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany” wydanych obywatelom Ukrainy.

Ochrona tymczasowa dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce w związku z agresją rosyjską wynika z decyzji Rady UE i obecnie obowiązuje do 4 marca 2027 r. Osoby korzystające z ochrony czasowej i posiadające PESEL UKR będą mogły nadal przebywać w Polsce legalnie, nawet jeśli nowe przepisy nie wejdą w życie przed 30 września.

Natomiast obywatele Ukrainy przebywający w Polsce na podstawie dokumentów, które utraciły ważność (np. wizy, karty pobytu, dokumenty wydane przez inne państwa Schengen, pobyt w ramach ruchu bezwizowego), mogą utracić prawo do legalnego pobytu i pracy po 30 września, jeśli Prezydent nie podpisze nowej ustawy przed tym terminem.

W związku z tym zalecamy weryfikację podstaw legalnego pobytu obywateli Ukrainy zatrudnionych w Państwa firmach. W przypadku osób korzystających z przedłużenia legalnego pobytu przewidzianego w ustawie (na podstawie dokumentów, które utraciły ważność), warto rozważyć złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt, co pozwoli utrzymać legalność pobytu nawet w przypadku opóźnienia wejścia w życie nowych przepisów.

Uproszczona procedura zatrudnienia obywateli Ukrainy nie jest ograniczona czasowo, co oznacza, że po 30 września pracodawcy wciąż będą mogli powierzać pracę na podstawie powiadomienia do urzędu pracy

Nadia Winiarska

Ekspertka ds. Zatrudnienia, Departament Pracy

Konfederacja Lewiatan