Port Czystej Energii (usytuowany w Szadółkach) zajmuje się zagospodarowywaniem gdańskich ( i nie tylko tych) odpadów. Ponadto produkuje energię cieplną i elektryczną w procesie spalania odpadów nienadających się do recyklingu. Aby ten prąd wykorzystać, 

gdański samorząd, jako pierwszy w Polsce, wprowadza model współpracy energetycznej w formule in-house. Oznacza to, że Gdańskie Autobusy i Tramwaje (miejska spółka), podpisały umowę na zakup energii elektrycznej od siostrzanej spółki miejskiej Port Czystej Energii, która zapewni 74 proc. potrzebnego flocie prądu. Będzie on o 10 proc. tańszy niż kupowany dotychczas. System ma zapewnić miastu większą kontrolę nad energią, stabilność cen i bezpieczeństwo energetyczne. O tej, pierwszej w Polsce współpracy energetycznej w formule in-house poinformowano na konferencji prasowej w Urzędzie Miejskim, w piątek 2 stycznia 2026.

Są już pierwsi odbiorcy miejskiego prądu

Port Czystej Energii, działająca od 10 miesięcy miejska elektrociepłownia, wytwarza  energię cieplną i elektryczną w procesie spalania niepodlegających recyklingowi odpadów. Wytwarzane ciepło już od początku działalności Portu ogrzewa część miasta, natomiast produkowana energia elektryczna sprzedawana była do tej pory do ogólnopolskiej sieci. To się zmieni. Dzięki podpisanej właśnie umowie ów prąd zostanie wykorzystany bezpośrednio w gdańskiej firmie komunikacyjnej (GAiT). Prąd ten zostanie dostarczony też do: Gdańskiej Agencji Rozwoju Gospodarczego oraz do dwóch placówek edukacyjnych przy ul. Lawendowe Wzgórze – Szkoły Podstawowej nr 6 i Przedszkola nr 68. Szacuje się, że w 2026 roku Port Czystej Energii dostarczy miejskim jednostkom około 30 tys. MWh energii elektrycznej.

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz tłumaczy:

• Jesteśmy w stanie produkować w Porcie Czystej Energii około 30 tys. megawatogodzin prądu. I chcemy, żeby ten prąd służył mieszkańcom Gdańska w atrakcyjnej cenie, lepszej niż u innych dostawców. Około 75 proc. zapotrzebowania na energię dla tramwajów poruszających się po mieście będzie pochodziło dzięki podpisanej umowie właśnie z Portu Czystej Energii.

Nie musimy spalać węgla

Marta Szabłowska, wiceprezes Portu Czystej Energii zauważyła, że odpady komunalne, zastępując węgiel, stają się nowym źródłem energii o dużym potencjale wytwórczym.

– W ciągu 10 pierwszych miesięcy funkcjonowania PCE udało nam się wytworzyć blisko 80 tysięcy megawatogodzin energii elektrycznej i ponad 492 tysiące gigadżuli ciepła.  Mam nadzieję, że rok 2026 będzie pierwszym rokiem, w którym właśnie w modelu dostawy w trybie in-house, uda nam się jak najwięcej energii wytwarzanej z tego niezwykłego paliwa, jakim są odpady, dostarczyć do naszych największych i najistotniejszych podmiotów, takich jak właśnie GAiT czy jednostki edukacyjno-oświatowe.

Tym razem mamy energię ekologiczną i zieloną – powiedział Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów.

To istotny zastrzyk energii. Gdańskie autobusy i tramwaje co roku zużywają około 35 000 MW energii elektrycznej. W 2026 roku trzy czwarte tej energii będzie pochodziło z PCE.

– Co istotne, będzie to energia ekologiczna – informuje Maciej Lisicki. –  Bo pamiętajmy, że  zasilamy nasze tramwaje prądem elektrycznym, który do tej pory pochodził ze źródła nieodnawialnego. Energia z Portu Czystej Energii jest też tańsza o prawie 10 proc. od tej, którą kupujemy na rynku. Nasza spółka w przyszłym roku zaoszczędzi około 1 miliona złotych, co się też przełoży na wydatki miasta. O tyle będzie mniejsza rekompensata i o tyle będą mniejsze wydatki bieżące, co z punktu widzenia budżetu miasta jest bardzo istotne.

GAiT będzie kupował prąd z PCE w preferencyjnej cenie 430 zł/MWh zamiast rynkowych 469,60 zł/MWh.

Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska, mówił o powołaniu do życia w 2025 roku Gdańskiego Klastra Energii:

– To platforma współpracy miejskich spółek i instytucji w celu lepszego realizowania celów energetycznych i ekologicznych. Port Czystej Energii, jako partner klastra, realizuje cele nie tylko odpadowe i energetyczne, ale również ekologiczne. W ramach swojej działalności zredukowaliśmy ponad 52 tys. ton emisji CO2.  – W ramach działania całego klastra chcemy też rozwijać strategiczne instalacje odnawialnych źródeł energii. Startowaliśmy w roku 2022 z trzema takimi instalacjami. Obecnie funkcjonuje w mieście ich już 36, natomiast naszym celem strategicznym jest, by w roku 2030 powstało ich 100. Celem jest nie tylko zmniejszenie emisji CO2, ale i zapotrzebowania na prąd, gdyż najtańsza energia to jest ta niewyprodukowana i niezużyta. Przez ostanie 3 lata udało się w mieście zredukować zapotrzebowanie na energię elektryczną o 12 proc.

W planach klastra na rok 2026 jest rozwój spółdzielni energetycznych i „wysp energetycznych”, które mają powstać na obszarach Szadółek, Oczyszczalni „Wschód” oraz Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Celem tych działań jest zwiększenie wykorzystania zielonej energii, ograniczenie zużycia energii elektrycznej w ogóle, zmniejszenie emisji CO2, oraz, w sumie, stworzenie bardziej ekologicznego i samowystarczalnego miasta.

Anna Kłos

Fot. Anna Kłos

W konferencji udział wzięli (licząc od lewej): Marta Szabłowska, wiceprezes Portu Czystej Energii, Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska, Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów i Lech Żurek, wiceprezes GAiT